el-GRen-USru-RU

Σπήλαιο Αγίας Σοφίας Μυλοποτάμου

 Ο χώρος του ιδιαίτερα σημαντικού σπηλαίου, βρίσκεται περίπου 4,5 χλμ δυτικά του Μυλοποτάμου, σε απόκρημνη βραχώδη ακτή και σε ύψος 60 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Έχει κατεύθυνση  από δυτικά προς ανατολικά με μέγιστο βάθος το 1,5μ, μέγιστο ύψος τα 7μ , έκταση 2.200 m2, θερμοκρασία 18ο C , υγρασία 64% και η χαραχθείσα τουριστική – επισκέψιμη διαδρομή είναι 220 μ. από τα συνολικά 500μ στα οποία εκτείνεται  το μήκος του σπηλαίου.

Αμέσως μετά την είσοδο του σπηλαίου και σε απόσταση  15m  περίπου υπάρχει διαμορφωμένο ένα απέριττο εκκλησάκι το οποίο είναι αφιερωμένο στη Αγία Σοφία και στις τρεις κόρες της Πίστη , Αγάπη και Ελπίδα. Στο κτιστό Τέμπλο είναι τοιχογραφημένες οι εξής μορφές: Η Αγία Σοφία, η Αγία Αγάπη, η Αγία Ελπίς, η Αγία Πίστις, ο Άγιος Νικόλαος , ο Άγιος Παντελεήμων , ο Όσιος Θεόδωρος ο Κυθήρων, ο Όσιος Θεοδόσιος ο Κοινοβιάρχης, ο Αρχάγγελος Μιχαήλ και η σκηνή της Δεήσεως με τον Χριστό στο μέσον καθήμενο σε θρόνο κρατώντας ανοιχτό Ευαγγέλιο. Δεξιά του  η Παναγία δεόμενη και αριστερά του  ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος επίσης δεόμενος.

Στη σκηνή της Δεήσεως , μεταξύ Χριστού και Παναγίας σώζεται επιγραφή στην οποία μεταξύ άλλων αναφέρεται και το όνομα του ζωγράφου Θεοδώρου. Οι τοιχογραφίες οι οποίες είναι καλής τέχνης χρονολογούνται από τον αείμνηστο μεγάλο ιστορικό της Βυζαντινής Τέχνης και Ακαδημαϊκό , Μανώλη Χατζηδάκη, στο  τελευταίο τέταρτο του 13ου αιώνα . Παλαιότερα, οι τοιχογραφίες είχαν χρονολογηθεί  στον 12ο αιώνα, αλλά αυτό έχει πιά ανατραπεί και όλοι αποδέχονται τον όψιμο 13ο αιώνα.

Αμέσως μετά το Τέμπλο και τον χώρο που καταλαμβάνει ο ναΐσκος αρχίζει η περιήγηση του σπηλαίου. Πρώτο συναντάμε τον θάλαμο με το λουτρό της Αφροδίτης , κατόπιν την αίθουσα του Κεχριμπαριού, την αίθουσα των Κυπαρισσιών , την αίθουσα των νυχτερίδων, την αίθουσα του ελάτου, ενώ η διαδρομή ολοκληρώνεται στην λίμνη των Κύκνων, η οποία είναι και η πιο γραφική λιμνούλα του σπηλαίου. Στο σημείο αυτό έχουν ήδη διανυθεί 220m διαδρομής. Μετά ακολουθούν άλλες πέντε αίθουσες μη  επισκέψιμες, επειδή αυτή η δραστηριότητα  ( δηλ. η συνεχής επίσκεψη  ανθρώπων ) θα προκαλούσε ανεπανόρθωτες βλάβες στην αργή δημιουργία νέων σταλακτιτών που βρίσκονται σε υγρή μορφή.

Το σπήλαιο εξερευνήθηκε λεπτομερώς από το ζεύγος των φημισμένων Κυθηρίων σπηλαιολόγων Ιωάννη και Άννας Πετροχείλου το 1955, οπότε και χαρτογραφήθηκε. Η αξιοποίησή του, μετά από μελέτη που εκπόνησε η κα Α. Πετροχείλου, ξεκίνησε προς το τέλος της δεκαετίας του 1970. Πρόσφατα, το 2010, τοποθετήθηκε φωτοβολταϊκό  σύστημα και λαμπτήρες ψυχρού φωτισμού για να προστατεύεται η σταθερότητα της θερμοκρασίας του σπηλαίου, η οποία είναι βασική παράμετρος για να διατηρείται η ζωή και η δημιουργία στον ευαίσθητο χώρο του.

Το σπήλαιο , χρησιμοποιήθηκε σε προγενέστερους αιώνες , πιθανόν από τον 13ο έως και τον 17ο , ως ασκητήριο μοναχών – ερημιτών οι οποίοι για να καλύψουν τις ανάγκες τους σε πόσιμο νερό κατασκεύασαν και μία δεξαμενή ύδατος λίγα μέτρα πιο βόρεια της εισόδου του σπηλαίου. Σώζονται οι τέσσερις κάθετοι τοίχοι της, ενώ η οροφή της έχει πρό πολλού καταρρεύσει.

Σύμφωνα με τη μυθολογία στον χώρο αυτό κατέφυγε ο Πάρης με την Ωραία Ελένη, όπου τέλεσαν τον γάμο τους για να μη θεωρηθεί η Ελένη παλλακίδα του Πάρη. Επίσης σύμφωνα με τον μύθο, η Ωραία Ελένη δημιούργησε στο σπήλαιο το πρώτο βρεφοκομείο παρέχοντας στέγη,  φροντίδα, και  θαλπωρή σε εγκαταλελειμμένα βρέφη. Για τους λόγους αυτούς, το εν λόγω σπήλαιο κατατάσσεται στην κατηγορία των μυθολογικών σπηλαίων και έχει πλέον ενταχθεί στον οικείο παγκόσμιο κατάλογο.

Η πρόσβαση στο σπήλαιο γίνεται μέχρι ενός σημείου κοντινού στο χώρο με αυτοκίνητο μέσω ασφαλτοστρωμένου δρόμου, ενώ από τον χώρο που αφήνει ο επισκέπτης το όχημά του υπάρχει τσιμεντοστρωμένο μονοπάτι με ξύλινη ασφαλή κουπαστή που οδηγεί τον επισκέπτη στην είσοδο του σπηλαίου. Εγκαίρως, κάθε καλοκαίρι, ανακοινώνονται οι ημέρες και ώρες επισκέψεως του σπηλαίου και πότε γίνονται οι ξεναγήσεις εντός του χώρου του. Πάντως, το δίμηνο Ιουλίου – Αυγούστου είναι καθημερινά ( 7 ημέρες την εβδομάδα ) επισκέψιμο, συνήθως από 11.00΄- 17.00΄. Για  τον Ιούνιο και τον  Σεπτέμβριο που επίσης είναι ανοικτό, προτού το επισκεφθείτε, τηλεφωνήστε στον Δήμο Κυθήρων ( 27360-31213) για να γνωρίσετε τις ημέρες και τις ώρες κατά τις οποίες είναι επισκέψιμο ή ενημερωθείτε από την ιστοσελίδα μας.

Αξίζει τον κόπο να το επισκεφθείτε . Είναι βέβαιο ότι θα μείνετε εντυπωσιασμένοι τόσο από το σπήλαιο όσο και από το τοπίο της γύρω περιοχής. Μπορείτε, τέλος, να συνδυάσετε την ξενάγηση στο σπήλαιο με μπάνιο στα κρυστάλλινα νερά της παραλίας του Λιμνιώνα, ή αν θέλετε περιπέτεια και μπάνιο μαζί οδοιπορείστε προσεκτικά προς τα Φανοκοπεία. Αυτά βρίσκονται στο μέσον περίπου της διαδρομής από το Σπήλαιο προς τον Λιμνιώνα.