el-GRen-USru-RU

Μορφολογία των Κυθήρων


Tα Κύθηρα, με έκταση   284 τετρ. χιλιομέτρων ως προς το μεγαλύτερο τμήμα τους είναι  ημιορεινά με αρκετές μικρές πεδιάδες και καταπράσινες ρεματιές. Οι ακτές του είναι  απότομες διακοπτόμενες, κυρίως προς τα Ανατολικά από πολλές αμμώδεις  παραλίες  ή και  παραλίες αποτελούμενες από μικρές κροκάλες. Στο κεντρικό τμήμα του νησιού  διαμορφώνεται ένα ομαλό οροπέδιο οι υψηλότερες κορυφές του οποίου είναι ο Μερμηγκάρης  ( 507m), o Διγενής (407m) και  η Αγία Ελέσα ( 447m).
Το ανάγλυφο του νησιού είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, διότι σε πολλές περιοχές του οροπεδίου σχηματίζονται όμορφες ρεματιές και χείμαρροι , οι οποίοι σε καλά υδρολογικά έτη ρέουν καθ΄ όλη τη διάρκειά  του. Εξ άλλου, δημιουργούνται κατά μήκος των ακτών , πολλοί μικροί  όρμοι και ένας σχετικά  μεγάλος κόλπος, αυτός του Αγίου Νικολάου Αυλαίμονα.

Το κλίμα του νησιού είναι εύκρατο με μέση  ετήσια θερμοκρασία  του 19ο C, ενώ κατά τους μήνες   Δεκέμβριο, Ιανουάριο, Φεβρουάριο και Μάρτιο η θερμοκρασία πέφτει κοντά στους  5-7ο C για  κάποιες  ημέρες. Η υγρασία είναι έντονη, κυρίως στο οροπέδιο, ενώ οι ισχυροί άνεμοι  που  πνέουν στην περιοχή δημιουργούν και προβλήματα στη ναυσιπλοΐα, κυρίως  τον Χειμώνα. Ο πιο συνηθισμένος  άνεμος είναι ο Βόρειος ( Βοριάς), αλλά τα  τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί σημαντικά η συχνότητα των Δυτικών  ανέμων ( Πονέντες), κι αυτό ίσως να οφείλεται στην συντελούμενη Κλιματική Αλλαγή.
Το  υπέδαφος των Κυθήρων δεν διαθέτει κάποιο εκμεταλλεύσιμο oρυκτό, ενώ πολύ παλαιότερα εξορύσσονταν μικρές ποσότητες σιδήρου και άνθρακα  στον Καραβά και τα Μητάτα αντίστοιχα.

Η  χλωρίδα του νησιού είναι πλούσια με θάμνους και  δέντρα. Κυριαρχεί ο Σχίνος ( pistacia  lentiscus) και το πουρνάρι ή πρίνος ( Quercus coccifera). Σε παλαιότερες εποχές υπήρχαν  δρυοδάση, από τα οποία ελάχιστα δέντρα έχουν διατηρηθεί. Ευδοκιμούν όμως πεύκα, κυπαρίσσια και ευκάλυπτοι ( σημαντικό το άλσος Γερακαρίου στα Βόρεια του νησιού) , ενώ υπάρχουν  και αγριελιές, κουμαριές, ρείκια ή ρείχια, μυρτιές, λυγαριές, σφεντάμια, πλατάνια, αρμιρίκια και χαρουπιές. Σε πολλές περιοχές φύονται το θυμάρι, το φασκόμηλο, η ρίγανη, η θρούμπη ( όλα αρωματικά) και άλλα θαμνώδη ή φρυγανώδη. Το άρωμά τους, ιδίως  την  Ανοιξη και το Καλοκαίρι, είναι μοναδικό.
Η  καλλιέργεια της ελιάς είναι πολύ διαδεδομένη και το παραγόμενο λάδι είναι κατά κανόνα  βιολογικό, εξαιρετικής ποιότητας. Ασφαλώς, καλλιεργούνται και άλλα οπορωφόρα  δέντρα, όπως συκιές, πορτοκαλιές, μανταρινιές, λεμονιές, βερικοκιές, αχλαδιές, αμυγδαλιές, μηλιές, κορομηλιές κ.ά.

Φύεται εξ άλλου, μεγάλο πλήθος ανθέων, όπως άγριες ορχιδέες, άγριες τουλίπες, κίτρινοι κρόκοι, μαργαρίτες, μανούσια, ζουμπούλια, ανεμώνες κ.ά. Χαρακτηριστικό άνθος και φυτό των Κυθήρων είναι η  «σεμπρεβίβα» ( φυτό που πάντα ζει) που φύεται σε πολύ  απόκρημνες και ξηρές περιοχές, όπως η Αγία Ελέσα, στη νησίδα Χύτρα και  αλλού. Η   τοπική χειροτεχνία κάνει ευρεία χρήση του κίτρινου αυτού άνθους που μόνο του  αποξηραίνεται και διατηρείται αναλλοίωτο για πολλά χρόνια.

Στα Κύθηρα ζουν πολλά ζώα και πτηνά, όπως ο σκαντζόχοιρος, ο λαγός, το κουνάβι, η πέρδικα, ο σπουργίτης, η καρδερίνα, ο κόκορας, το γεράκι, ο κότσυφας, η αλκυόνα, ο αιγαιόγλαρος , και άλλα. Το νησί αποτελεί μεταναστευτικό σταθμό για τα πτηνά που Άνοιξη και Φθινόπωρο μεταναστεύουν και κάποια από αυτά ( κουρασμένα ή πληγωμένα ) διαχειμάζουν στα Κύθηρα. Τα Κύθηρα αποτελούν ιδανικό τόπο παρακολούθησης των πτηνών ( bird watching), αλλά και κυνηγιού για εραστές αυτής της δραστηριότητας. Τα κύρια είδη ερπετών των Κυθήρων είναι η σαύρα, το σαμιαμίδι, το σπιτόφιδο ή βατραχολόγος, ο τυφλόφις. Τελευταία παρουσιάστηκε και η οχιά, η οποία μεταφέρθηκε με ζωοτροφές από την Πελοπόννησο. Στη θάλασσα των Κυθήρων υπάρχουν πολλά είδη ψαριών, αν και τα τελευταία χρόνια οι πληθυσμοί τους έχουν μειωθεί λόγω της υπεραλίευσης. Τέτοια είναι ο σκάρος, το λιθρίνι, το μπαρμπούνι, το μελανούρι, ο σαργός, το φαγκρί, η μένουλα, η γόπα, η μαρίδα, ο ροφός και άλλα. Επίσης στις δυτικές ακτές του νησιού ζει η μεσογειακή φώκια (monachus- monachus) και η χελώνα caretta – caretta η οποία σε κάποιες έχει παρατηρηθεί να φωλιάζει. Η πανίδα και η χλωρίδα των Κυθήρων είναι πλούσια και διαθέτει μεγάλη ποικιλία ειδών, την οποία δύσκολα συναντά ο επισκέπτης σε πολλά άλλα νησιά. Χρειάζεται όμως την προσοχή και την φροντίδα όλων μας για να μη διαταραχθεί η έως τώρα υπάρχουσα ισορροπία του οικοσυστήματος.